อาการเจ็บและชามือในคุณแม่ รักษาได้ด้วยกายภาพบำบัด

ปัญหาด้านสุขภาพกายของคุณแม่ที่กำลังอยู่ในช่วงตั้งครรภ์ หรือหลังคลอดมีหลายอย่างที่ได้กล่าวถึงไปบ้างแล้ว วันนี้เรามารู้จักกับอีกปัญหาที่พบได้บ่อยๆ ในกลุ่มกระดูกและกล้ามเนื้อ นั่นคือ อาการเจ็บจากการกดทับเส้นประสาทบริเวณข้อมือ (Carpal tunnel syndrome) จะขอเรียกสั้นๆ ว่า CTS

CTS เป็นภาวะที่มีการกดทับเส้นประสาท ชื่อว่า median nerve ซึ่งวางตัวอยู่ระหว่างเอ็นข้อมือ ทำให้มีอาการทางระบบปลายประสาท ได้แก่ ปวด ชา ร้อนตามบริเวณที่เส้นประสาทไปเลี้ยง จนอาจรบกวนการนอน และเมื่อถูกกดทับเป็นเวลานาน อาจส่งผลทำให้ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อมือลดลง

สาเหตุของ CTS แบ่งออกเป็น 2 ช่วง ได้แก่

ช่วงตั้งครรภ์:

> การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน relaxin ที่ทำให้ข้อต่อและเอ็นทั่วร่างกายยืดหยุ่นขึ้น เอ็นบริเวณข้อมือหย่อนตัวลงจนกดทับเส้นประสาท

> น้ำหนักที่เพิ่มมากขึ้น ทำให้เกิดการคั่งของของเหลวและบวม ช่วงไตรมาสต์ที่ 3 จึงมักมีอาการแย่ลง

ช่วงหลังคลอด:

> พฤติกรรมการใช้งานที่ต้องอุ้มลูกน้อยอย่างน้อยทุก 2 ชม. เพื่อให้นม

ดังนั้นพบว่า หลังคลอดอาการมีแนวโน้มจะดีขึ้นจากฮอร์โมนและน้ำหนักตัวที่เริ่มกลับมาสู่ภาวะปกติ แต่จากการอุ้มลูกเป็นเวลานานก็อาจทำให้มีอาการต่อไปได้อีกถึง 3 ปี

การรักษาโดยทั่วไปแนะนำให้รักษาแบบไม่ผ่าตัดก่อน ได้แก่

• การปรับพฤติกรรม เช่น หลีกเลี่ยงการอยู่ในท่าที่ทำให้ข้อมือถูกกดอัดเป็นเวลานาน, จัดท่าการให้นมลูกที่ถูก

• การใช้อุปกรณ์เสริม เช่น ที่พยุงข้อมือ, การใช้หมอนรองขณะให้นมลูก

• การรักษาทางกายภาพบำบัด มีการใช้เครื่องมือและการทำหัตถการ ให้คำแนะนำการปรับพฤติกรรมรวมถึงการออกกำลังกายที่เหมาะสมในแต่ละบุคคล

• การผ่าตัดจะทำในกรณีที่การดำเนินโรคมีความรุนแรง

ทั้งนี้ ถ้าคุณแม่ท่านใดมีคำถาม สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ กันยาคลินิกกายภาพบำบัดทุกสาขา

มีสุขภาพที่แข็งแรงเพื่อความพร้อมในการเลี้ยงดูลูกน้อยได้อย่างมีความสุข

Afshar A, Tabrizi A. Pregnancy-related Hand and Wrist Problems. Arch Bone Jt Surg. 2021 May;9(3):345-349. doi: 10.22038/abjs.2020.50995.2531. PMID: 34239963; PMCID: PMC8221449.

Hashempur, M. & Naseri, Mahshid & Ashraf, Alireza. (2015). Carpal Tunnel Syndrome in Lactation: A Challenging Issue. Women’s Health Bulletin. 2. 10.17795/whb-31414.

Waris, M., Arshad, N. ., Naz, A. ., Shabbir, M. ., Hanif , M. ., & Rehman , M. . (2022). Carpal Tunnel Syndrome in Pregnant Women: A Cross Sectional Study. Pakistan Journal of Medical Research, 60(4), 178–182. Retrieved from https://pjmr.org.pk/index.php/pjmr/article/view/183

บทความโดย..

กภ.ภัทราพร รุ่งเรืองสกุลสุข (คลิกเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม)

นักกายภาพบำบัดระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ

กันยาคลินิกกายภาพบำบัด สาขาพญาไท

ภาพประกอบโดย..

กภ.กมลวรรณ ชาญวิทย์การ (คลิกเพื่อดูข้อมูลเพิ่มเติม)

นักกายภาพบำบัดระบบกระดูกกล้ามเนื้อและระบบประสาท

กันยาคลินิกกายภาพบำบัด สาขาซีเนียร์ กันยา